Risicoparagraaf

Risicoparagraaf

Wij hebben een duidelijke strategie om onze volkshuisvestelijke doelen te realiseren. Hierbij is het aangaan van risico’s onvermijdelijk. De directeur-bestuurder is eindverantwoordelijk voor het bepalen van wat daarbij maximaal acceptabel is, oftewel welke risiconiveau  acceptabel is. Met behulp van risicomanagement  maken we inzichtelijk welke risico’s we lopen en welke maatregelen we treffen om deze risico’s te beperken tot een aanvaardbaar niveau.

Risicomanagementbeleid

In 2016 hebben we ons risicomanagementbeleid vastgesteld. Daarin hebben we onder meer de gemaakte beleidskeuzes en de verantwoordelijkheden ten aanzien van het risicomanagement vastgelegd. Sinds 2016 is het risicomanagement geïntegreerd in onze p&c-cyclus. In tussentijdse rapportages leggen we - naast de realisatie van de doelen en de financiële verantwoording -  verantwoording af over risico’s en beheersmaatregelen. De risico-inschatting en de werking van de beheersmaatregelen worden op deze wijze periodiek beoordeeld en waar nodig herijkt. Door het uitvoeren van interne audits, gebaseerd op risk-based auditing, beoordelen we beheersmaatregelen op hun opzet, bestaan en werking.

Risicobereidheid

Wij zijn van oudsher een risicomijdende corporatie. Dat is terug te zien in onze huidige gezonde financiële positie. Wij proberen risico’s zoveel mogelijk te beperken, mits de (kosten van de) beheersmaatregelen in een gezonde relatie staan tot de hoogte van de mogelijke risico’s.  Deze lage risicobereidheid vertaalt zich onder meer in het aanhouden van een hogere financiële buffer dan voorgeschreven door de externe toezichthouders en in een voorkeur voor zekere bedrijfsvoering boven eventuele resultaatmaximalisatie.

Soft controls

Hoewel we geen expliciet systeem voor het vastleggen van soft controls kennen, zijn we ons zeker bewust van het belang hiervan. Het is de basis voor een goed werkend risicomanagementbeleid. Ons uitgangspunt is dat risicobeheersing voor een groot deel wordt bepaald door gedrag. Een belangrijke soft control is de ‘tone at the top’. In 2018 hebben we vooral aandacht besteed aan verdere verbetering van de inhoud met het herijken van de strategische risico's. In stemsessies hebben we discussies met elkaar gevoerd over welke risico's we lopen en de mate waarin.  Aan deze discussies deden de Raad van Commissarissen, het managementteam, alle middenkaderleden en enkele adviseurs  mee. Door het over mogelijke risico's te hebben, zijn we ons er ook meer bewust van. 

De soft controls zijn een belangrijk onderdeel van de zogenaamde ‘checks and balances’ op bestuursniveau. Zo organiseren we formele en informele contactmomenten tussen de leden van de RvC en het managementteam, zodat de RvC breder wordt geïnformeerd dan alleen door de directeur-bestuurder. Ook worden medewerkers uitgenodigd bij RvC-vergaderingen om nadere toelichting te geven op specifieke onderwerpen. Zo streven wij naar optimale transparantie over ons beleid, ook richting de toezichthouders. 

Onafhankelijke controlfunctie

Met ingang van 1 april 2018 hebben we de invulling van de onafhankelijke controlfunctie geëffectueerd met de benoeming van een business controller. Hiermee kunnen we een aantal belangrijke eisen uit het Reglement financieel beleid en beheer waarborgen. 

Actualisatie strategische risico's

Onze nieuwe strategische koers was ook aanleiding tot het herijken van onze strategische risico's. Dit hebben we gedaan aan de hand van de DESTEP-analyse die we hebben gebruikt bij de kaderbrief 2019 en de analyse van de sector die Accent in opdracht van Aedes heeft uitgevoerd. Na een eerste inventarisatie door het managementteam hebben we via de eerder genoemde stemsessies de risico's gewaardeerd (kans en impact).  De risico-eigenaren hebben vervolgens de beheersmaatregelen tegen het licht gehouden en bestaande maatregelen waar nodig herijkt. Onderstaande tabel geeft de bruto risicomatrix weer. 

Voor ieder risico zijn maatregelen benoemd waarmee we ze proberen te beheersen.  Dit kunnen bestaande,  werkende of nog te implementeren maatregelen zijn. Onderstaande matrix geeft inzicht in de risico-inschatting, rekening houdend met de al werkende beheersmaatregelen.  Voor de 5 –toprisico’s (in bovenstaande tabel de risico’s met de hoogste kans) is de beweging van bruto naar netto inschatting aangegeven.

Toelichting belangrijkste risico's 

Het managementteam heeft  een 'top vijf' van risico's benoemd, op basis van een inschatting van de kans dat deze risico's zich kunnen voordoen en de mogelijke impact. Het gaat om de volgende risico's: 

  • Investeringsruimte - De kans bestaat dat wij onze investeringsopgave niet kunnen realiseren als gevolg van gewenste investeringen in duurzaamheid in combinatie met de gevraagde uitbreidingsopgave, stijgende bouwkosten en stijgende bedrijfslasten.
  • Betaalbaarheid  - Investeringen als gevolg van economische ontwikkelingen, duurzaamheidsambities en woningmarktontwikkelingen kunnen leiden tot huurverhogingen, wat een risico met betrekking tot de betaalbaarheid van onze woningen met zich meebrengt.
  • Landelijke politiek - We kunnen te maken krijgen met regels, heffingen en besluiten met een nadelig effect, zoals: 
    • duurzaamheidsambities die onvoldoende kunnen worden waargemaakt op basis van de technologische ontwikkeling en de financiële haalbaarheid;
    • de verslechtering van de leefbaarheid in wijken (gemengde wijken verdwijnen) door de inperking van het  domein van de corporatiesector (door passend toewijzen en de beperkingen van de woningwet).
  • Verhuurbaarheid intramurale zorgcomplexen - De kans bestaat dat intramurale zorgcomplexen onbetaalbaar worden en de financiële stabiliteit van de zorgaanbieders onder druk komt te staan met als gevolg leegstaand vastgoed en dalende huuropbrengsten.
  • Leefbaarheid wijken / kwetsbare huurders - Cumulatie van kwetsbare groepen in wijken (zorgbehoevenden, mensen met verward gedrag, financieel afhankelijken, statushouders) kan leiden tot een verminderde leefbaarheid.

Tactische en operationele risico's
We zijn in 2018 verder gegaan met het verbeteren van het operationele risicomanagement. Vanuit het al bestaande 'risk based auditing' zijn we gestart met een plan van aanpak om op basis van de belangrijkste processen de operationele risico's en beheersmaatregelen te herijken. We streven er naar het auditplan voor 2020 gebaseerd te hebben op de uitgewerkte processen, risico-inschattingen en benoemde beheersmaatregelen, in samenwerking met de procesverantwoordelijken en/of de risico-eigenaren.